برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

176

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

از پا آويختن به منظور اعدام به ندرت اتفاق مىافتاد « 46 » كمتر پيش مىآمد كه مجرمان را غرق كنند ( به‌صورت دست‌وپابسته در رودخانه « 47 » و يا چاه بيندازند . زيرا كه بعدها انباشته مىشد ) . « 48 » خفه كردن توسط بخار ، « 49 » و يا لوله كردن در قالى پيش مىآمد : « 50 » اين نوع اعدام ، كه تركان بيشتر براى فرمانروايان به كار مىبردند ، بر پايه نوعى خرافات قديم تركى بود كه نمىخواستند خون محكومان ريخته شود . « 51 » فقط به ندرت كسى ، افرادى را كه به درخت آويخته بودند ، با تير مىزد ، « 52 » يا با طناب نخل خفه ، « 53 » و يا سنگسار « 54 » مىكرد . مأموران مىگذاشتند كه آنها ( همچنين آنان كه در داخل ديوار محصور مىشدند ) « 55 » ، از گرسنگى ، تشنگى ، « 56 » سرما « 57 » و نيز در كثافت بميرند ، « 58 » و يا اينكه مجرمان را با كلّ ساختمان آتش مىزدند ، « 59 » در حالى

--> ( 46 ) . به طور مثال در سال 424 ه / 1033 م وزير مورد غضب مسعود غزنوى : بيهقى : تاريخ ، ص 442 و بعد . ( سلطان به زودى از عمل خود پشيمان شد ) ؛ سال 595 ه / 1199 م امير چپاولگر خوارزمشاهى : راوندى : راحة الصدور ، ص 399 ( همدان ) . ( 47 ) . دولتشاه : تذكره ، ص 93 ( سال 547 ه / 52 - 1151 م خوارزم شاه ) . ( 48 ) . حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 10 ( سال 432 ه / 1041 م : قتل مسعود غزنوى ) . ( 49 ) . گرديزى : زين الاخبار ، ص 13 ( سال 261 ه / 875 م دشمن يعقوب رويگر ) . ( 50 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 139 ( سال 129 ه / 47 - 746 م در خراسان ) . ( 51 ) . در اين‌باره رجوع كنيد به خلاصه‌اى از : Mehmed Fuad KoprulU : Turk ve Mogol ( so ! ) Sulalelerinde hanedan azasinin idaminda kan dokme memnuiyeti ( ممنوعيت ريختن خون اعضاء سلسله‌هاى ترك و مغول هنگام اعدامشان ) در : Turk hukuk tarihi dergisi I ( 1941 / 42 ) , ( Ankara 1944 s . 1 - 91 ) , S . 4 f . ( براى مثالهايى در مورد عصر مغول رجوع كنيد به : Spuler : Ilch . 378 ; و همان‌جا ( كتابشناسى شماره 365 ) . ( 52 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 250 ( حدود سال 560 ه / 1165 م در طبرستان ) . ( 53 ) . طبرى : تاريخ 3 ، ص 1273 ( اسير جوانى در سال 224 ه / 839 م ) ؛ حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 40 ( سال 466 ه / 1074 م ) . ( 54 ) . گرديزى : زين الاخبار ، ص 91 ( سال 420 ه / 1029 م اسماعيليه و قرامطه در رى طبق امر محمود غزنوى ) . ( 55 ) . گرديزى : زين الاخبار ، ص 13 ( سال 261 ه / 875 م يكى از دشمنان يعقوب ) ؛ ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 197 ( حدود سال 291 ه / 904 م در بخارا ) . ( 56 ) . راوندى : راحة الصدور ، ص 279 ( سال 556 ه / 1161 م ) . ( 57 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 82 ( سال 403 ه / 13 - 1012 م منوچهر گوركانى ، پدر خودش قابوس ) . ( 58 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 152 ( سال 218 ه / 833 م در طبرستان ) . ( 59 ) . جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 249 ( سال 515 ه / 1121 م اسماعيليان ) .